ดราม่า “จดทะเบียนกะเพรา 4 สายพันธุ์” ชาวเน็ตแซวปลูก 2 ต้นจะผิดกฎหมายหรือไม่? “สุริยะ” เคลียร์ชัดปลูกกินได้ ไม่โดนจับ
จากกรณีกระแสวิพากษ์วิจารณ์บนโลกโซเชียล หลังมีข้อมูลว่าเอกชนได้ยื่นจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์พืช “กะเพรา” จำนวน 4 สายพันธุ์ จนทำให้ประชาชนบางส่วนเกิดความกังวลว่าการปลูกกะเพราไว้บริโภคในครัวเรือนอาจเข้าข่ายผิดกฎหมาย
ล่าสุดเมื่อวันที่ 21 ต.ค. 2569 นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ออกมาชี้แจงผ่านช่องทางของพรรคเพื่อไทย เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องแก่ประชาชน
นายสุริยะ ระบุว่า ประชาชนทั่วไปยังสามารถปลูกกะเพราไว้เพื่อบริโภคในครัวเรือนได้ตามปกติ ไม่มีความผิดทางกฎหมายแต่อย่างใด ขอให้ประชาชนอย่าตื่นตระหนก
สำหรับประเด็นการจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์พืชนั้น เป็นไปตามพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ.2542 ที่เปิดโอกาสให้ผู้ที่ทำการศึกษาวิจัยและพัฒนาพันธุ์พืชใหม่ สามารถยื่นขอจดทะเบียนเพื่อคุ้มครองสิทธิในผลงานวิจัยของตนเองได้ ซึ่งมีหลักการในลักษณะเดียวกับการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา
โดยนายสุริยะ อธิบายเส้นแบ่งทางกฎหมายไว้อย่างชัดเจนว่า สิ่งที่กฎหมายห้ามคือการนำเมล็ดพันธุ์หรือส่วนขยายพันธุ์ของพันธุ์ที่ได้รับการจดทะเบียนคุ้มครองไปทำการขยายพันธุ์ “เพื่อประโยชน์ทางการค้า” หรือเพื่อจำหน่ายโดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ ซึ่งอาจเข้าข่ายมีความผิดตามกฎหมาย
ในทางกลับกัน หากเป็นการปลูกเพื่อบริโภคเองในครัวเรือน หรือเป็นการปลูกกะเพราพันธุ์พื้นเมืองทั่วไปที่เกษตรกรไทยปลูกสืบต่อกันมาแต่เดิม ซึ่งไม่ได้อยู่ในกลุ่มพันธุ์ที่มีการจดทะเบียนคุ้มครอง ก็ไม่ได้รับผลกระทบใดๆ ทางกฎหมาย
ด้าน นายวิฑูรย์ เลี่ยนจำรูญ เลขาธิการมูลนิธิชีววิถี (BioThai) ได้ตั้งข้อสังเกตในอีกมุมหนึ่งถึงผลกระทบในระยะยาวที่อาจเกิดขึ้นต่อเกษตรกรรายย่อยจากกรณีดังกล่าว ซึ่งเป็นประเด็นที่ต้องติดตามอย่างรอบด้าน
ขณะที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ยืนยันว่ากรมวิชาการเกษตรยังคงเดินหน้าทำการวิจัยและพัฒนาพันธุ์พืชใหม่ๆ เพื่อแจกจ่ายและส่งเสริมให้เกษตรกรนำไปใช้ประโยชน์ต่อไป
ข่าวนี้เรียบเรียงจากคำชี้แจงของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และข้อมูลการแสดงความคิดเห็นจากภาคประชาสังคม โดยมีเจตนาเพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องแก่ประชาชน ไม่ได้มีเจตนากล่าวหาเอกชนผู้ยื่นจดทะเบียนหรือหน่วยงานใดให้เกิดความเสียหาย ทั้งนี้การบังคับใช้กฎหมายให้เป็นไปตามข้อเท็จจริงและดุลยพินิจของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
#กะเพรา #จดทะเบียนกะเพรา #สุริยะจึงรุ่งเรืองกิจ #กระทรวงเกษตร #คุ้มครองพันธุ์พืช #BioThai #ข่าวเกษตร
เรียบเรียงโดย : ปลายปากกาหนุมาน
