"ขยะพิษข้ามแดน" ไม่ใช่แค่ปัญหาหน้าด่าน "โรจนินทร์" ชี้ช่องโหว่ทั้งระบบ จี้รัฐปิดช่องสำแดงเท็จ-ทำ Traceability 100% นายโรจนินทร์ ศิริเบญญาภิรมย์ รองหัวหน้าพรรคไทยสร้างไทย กล่าวถึงสถานการณ์ปัญหาการลักลอบนำเข้าและทิ้งกากอุตสาหกรรมข้ามแดนว่า ปัจจุบันไม่ใช่เพียงปัญหาการตรวจสอบที่หน้าด่าน แต่สะท้อนถึงช่องโหว่ของระบบการกำกับดูแลตั้งแต่ต้นทางจนถึงปลายทาง นายโรจนินทร์ระบุว่า จากข้อมูลที่พบ ขบวนการบางกลุ่มมีการใช้วิธีการสำแดงสินค้าเป็นเศษโลหะหรือวัสดุใช้แล้ว เพื่อหลีกเลี่ยงการควบคุม ก่อนจะพบในภายหลังว่ามีขยะอิเล็กทรอนิกส์หรือของเสียอันตรายปะปนมาด้วย โดยยกตัวอย่างกรณีล่าสุดที่ท่าเรือแหลมฉบัง ที่เจ้าหน้าที่ตรวจพบสินค้านำเข้าจากประเทศบราซิล ซึ่งมีการสำแดงว่าเป็น "เศษเหล็ก" แต่จากการตรวจสอบภายในพบว่ามีขยะอิเล็กทรอนิกส์และของเสียอันตรายรวมอยู่ด้วยน้ำหนักกว่า 48 ตัน ขณะที่ก่อนหน้านี้กรมโรงงานอุตสาหกรรมก็เคยตรวจพบกรณีการสำแดงเศษโลหะที่ปะปนมากับขยะอิเล็กทรอนิกส์จากต่างประเทศหลายกรณี ซึ่งสะท้อนว่าปัญหาการสำแดงเท็จยังคงเป็นช่องทางสำคัญที่ภาครัฐต้องเร่งปิด ขณะเดียวกัน นายโรจนินทร์มองว่าปัญหาไม่ได้สิ้นสุดเพียงแค่บริเวณชายแดนหรือท่าเรือเท่านั้น แต่พื้นที่ภาคตะวันออกกำลังเผชิญกับการลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมในหลายจังหวัด โดยล่าสุดคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ได้ลงพื้นที่จังหวัดสระแก้วและปราจีนบุรี พบเศษสายไฟ ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ น้ำมัน และกากอุตสาหกรรมกระจายอยู่ในพื้นที่เกษตรกรรมและบ่อดินหลายจุด "หากของเสียผ่านด่านเข้ามาได้ แล้วเมื่อเข้าประเทศก็ยังติดตามไม่ได้ว่าถูกขนไปไหน ระบบกำกับดูแลก็ยังมีรูรั่วตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง" นายโรจนินทร์กล่าว จึงได้เสนอให้ภาครัฐเร่งยกระดับระบบการตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) แบบ 100% โดยเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างกรมศุลกากร กรมโรงงานอุตสาหกรรม ระบบการขนส่ง และโรงงานปลายทาง พร้อมใช้ระบบ GPS และระบบ Manifest เพื่อติดตามเส้นทางการขนส่งกากอุตสาหกรรมตลอดเส้นทาง ซึ่งสอดคล้องกับที่กรมโรงงานอุตสาหกรรมเองก็ยอมรับว่าจำเป็นต้องเพิ่มความเข้มงวดในการติดตามการขนส่งกาก และอยู่ระหว่างการผลักดันกฎหมายเฉพาะด้านการจัดการกากอุตสาหกรรมให้มีบทลงโทษที่สูงขึ้น นายโรจนินทร์ทิ้งท้ายว่า "ต้นทุนของการกระทำผิดอาจเป็นเพียงค่าปรับ แต่ต้นทุนที่ประชาชนต้องจ่ายคือ ดิน น้ำ สุขภาพ และสิ่งแวดล้อมที่อาจเสียหายไปอีกหลายสิบปี รัฐจึงต้องทำให้การลักลอบนำเข้าและทิ้งกากอุตสาหกรรมเป็นเรื่องที่ไม่คุ้มค่าต่อการกระทำผิด" ทั้งนี้ ข้อเสนอและการให้ข้อมูลดังกล่าว เป็นมุมมองจากฝ่ายการเมืองและข้อมูลจากการตรวจสอบเบื้องต้นของหน่วยงานต่างๆ ซึ่งต้องรอการตรวจสอบและดำเนินการอย่างเป็นทางการจากหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องต่อไป การนำเข้าเศษโลหะและขยะอิเล็กทรอนิกส์อยู่ภายใต้การควบคุมของกฎหมายหลายฉบับ ทั้ง พ.ร.บ.โรงงาน พ.ร.บ.ศุลกากร และอนุสัญญาบาเซลว่าด้วยการควบคุมการเคลื่อนย้ายข้ามแดนของของเสียอันตราย การสำแดงเท็จมีความผิดตามกฎหมายศุลกากรและกฎหมายสิ่งแวดล้อม มีโทษทั้งจำคุกและปรับ ทั้งนี้ผู้ที่ถูกกล่าวหายังถือเป็นผู้บริสุทธิ์จนกว่าจะมีคำพิพากษาถึงที่สุด เรียบเรียงโดย : นิรันตราย #ขยะพิษ #กากอุตสาหกรรม #ขยะข้ามแดน #โรจนินทร์ #ไทยสร้างไทย #แหลมฉบัง #Ewaste #สระแก้ว #ปราจีนบุรี #สิ่งแวดล้อม #นิรันตราย
